Acne is een huidaandoening
waar vrijwel iedereen in de puberteit last van krijgt. De medische term
is acne vulgaris. Vulgaris is het Latijnse woord voor 'gewone', dat wil
zeggen: de meest voorkomende vorm van acne. Acne wordt ook wel
jeugdpuistjes genoemd. Hoewel dit niet niet helemaal juist is, omdat ook
volwassenen er nog last van kunnen hebben, geeft deze term wel aan dat
dit type acne vooral tijdens de puberteit voorkomt. Vrijwel niemand komt
de puberteit door zonder acne. Wel kan acne zich op totaal
uiteenlopende wijzen uiten. Bij de één blijft het bij enkele
onopvallende puistjes, bij de ander is het een uitgebreide aandoening
met behalve pukkels en puistjes in het gezicht (neus, voorhoofd, wangen)
ook op de rug en de schouders, in de hals of nek. Hoewel acne op zich
een onschuldige aandoening is, omdat het vrijwel altijd vanzelf
verdwijnt voor het 25e jaar, werd hieraan tot voor kort maar weinig
aandacht besteed. Toch kan acne iemands leven behoorlijk vergallen,
omdat het ontstaat op een leeftijd waarop men er graag bij wil horen,
men veel met zichzelf bezig is en aandacht voor het uiterlijk groter is
dan ooit. Als men dan geen gave huid heeft wordt dat als uiterst
vervelend ervaren.
Hoe ontstaat acne? Acne is een
aandoening van de talgklieren. Elke vierkante centimeter van de huid
bevat ongeveer 15 talgkliertjes, die huidsmeer (talg) produceren. Dit
huidsmeer wordt afgevoerd via een uitvoergang (het follikelkanaal) dat
een opening (porie) heeft naar de huid toe. Uit sommige poriën steekt
een haartje. Dat zijn de uitmondingen van de haarzakjes en de
talgklieren. De poriën zonder haartje zijn de uitmondingen van de
zweetkliertjes. Onder invloed van hormonen ondergaat de huid in de
puberteit allerlei veranderingen, waardoor de talgklieren in het gezicht
, maar ook op de rug en de borst groter worden en meer huidsmeer
produceren. Bovendien wordt de talg wat dikker van samenstelling,
waardoor deze moeilijker naar de huid kan worden afgevoerd. Normale en
ontstoken talgklier. Door de grotere talgproductie, de dikkere talg en
door verhoorning van de uitvoergang van de talgklier wordt deze extra
nauw. Daarnaast zetten bepaalde bacteriën die zich in de talgklier
bevinden de talg om in vrije vetzuren, die door de wand van de verstopte
talgklier heendringen en een ontsteking kunnen veroorzaken. Hierdoor
ontstaan rode puisten (papels), waarin zich etter kan vormen (pustels).
In dit stadium kan acne littekens nalaten. Het uitknijpen van puistjes
of krabben werkt ontstekingen in de hand. Ook als te laat met de
behandeling wordt begonnen of wanneer de huid verkeerd wordt behandeld
kan dit de vorming van littekens tot gevolg hebben. De lichtere vormen
van acne genezen doorgaans zonder zichtbare littekens. Het is echter het
belangrijkste littekens te voorkomen.
Een goed advies daarbij
is tijdig de huisarts te raadplegen. Samenvattend: Acne ziet er dus niet
bij iedereen hetzelfde uit. Er zijn oppervlakkige mee-eters (zwarte
comedonen) en meer onderhuids gelegen mee-eters (witte comedonen). In
andere gevallen staan ontstekingsverschijnselen meer op de voorgrond en
bepalen rode pukkels("papels"), puistjes("pustels"), pijnlijke
onderhuidse knobbels of cysten (met talg gevulde holtes) het beeld. Bij
het ontstaan van acne werken verschillende factoren samen: een verhoogde
talgproductie, een verhoorningsstoornis in de uitvoergang (het
follikelkanaal), de invloed van bacteriën in de talgklieren en de
invloed van mannelijke hormonen (androgenen). Deze androgenen komen
overigens ook bij vrouwen voor.
Wat kan men zelf doen? De huid 2 x daags reinigen met
lauwwarm water met een reinigingsproduct met een pH waarde lager dan 5.
1 maal per week de huid scrubben/peelen. Geen middelen met
schurende werking gebruiken, deze kunnen acne verergeren.
Spaarzaam
zijn met cosmetica (uitdrogende crèmes of reinigende lotions); bij
voorkeur cosmetica op waterbasis gebruiken. Niet pulken want op die
manier infecteer je jezelf.
Zonlicht, mits niet te lang
achtereen, heeft vaak een gunstig effect op acne (maakt de talg dunner
en werkt bacterieremmend). Gezond eten en leven. Dus voldoende slaap,
beweging en frisse lucht.
In principe heeft acne niets
te maken met voeding maar als u merkt dat bepaalde voedingsmiddelen je
acne verergeren, kunt u ze beter een tijdje weglaten uit uw eetpatroon.
Wat
kan de schoonheidsspecialist doen? Afhankelijk van uw
ziektenkostenpolis kunt u bij de schoonheidsspecialist een speciale acne
behandeling ondergaan, die vergoed wordt door uw verzekeraar. Check
even uw polis of bel met de verzekeraar. U kunt me altijd even bellen
voor een advies.